GS Hồ Ngọc Đại: 'Ngô Bảo Châu chẳng hề học sinh tôi tự hào nhất mà là một cậu sửa xe'

Ông đã bỏ ra cho Báo Điện tử Trí thức Trẻ một cuộc san sẻ hấp dẫn về bí quyết mà ông đã dạy học sinh của mình.


 GS Hồ Ngọc Đại: Ngô Bảo Châu không phải học trò tôi tự hào nhất mà là một cậu sửa xe - Ảnh 1.

Hầu hết người hỏi tôi, tại sao tôi là con rể TBT Lê Duẩn, là một Tiến sĩ Tâm lý học, cơ mà đi làm cho ông thầy giáo dạy cấp I, có đáng không?

Đáng tới từng xu!

Khi tôi còn đi học, có một lần tôi được chọn lựa làm học sinh tiêu biểu, là đại biểu của cả tỉnh. Nhưng tôi thấy không vui vẻ.

 GS Hồ Ngọc Đại: Ngô Bảo Châu không phải học trò tôi tự hào nhất mà là một cậu sửa xe - Ảnh 2.

Hồi đó tôi nói với giáo viên tôi: Em muốn làm cái gì đó thật lớn, thật đích đáng, vượt lên hơn hẳn tầm của họ chứ chẳng phải chỉ nhỉnh lên chút chút. Và tôi lựa chọn làm giáo dục.

Tôi đi học Liên Xô về, là Tiến sĩ Tâm lý học, chú Sáu Búa ( ông Lê Đức Thọ - PV) buộc phải tôi làm cho Bộ trưởng Bộ Giáo dục. Tôi thoái thác.

Phổ biến người nghĩ Thứ trưởng, Bộ trưởng là cao nhất. Nhưng tôi nghĩ Bộ trưởng thì cũng chỉ chịu nghĩa vụ với nền giáo dục này, với tổ quốc này 1-2 nhiệm kỳ. Tôi muốn giúp ích quốc gia này lâu hơn thế. Nên tôi nói với Thủ tướng Phạm Văn Đồng cho phép tôi đi dạy lớp 1, tạo dựng trường Thực nghiệm.

 GS Hồ Ngọc Đại: Ngô Bảo Châu không phải học trò tôi tự hào nhất mà là một cậu sửa xe - Ảnh 3.

Vì sao tôi lại muốn dạy lớp 1? Giai đoạn tạo ra cần thiết nhất của một con người là 11 năm tuổi trẻ. Tôi muốn dạy cho con nít ngay trong khoảng đầu để chúng khỏi nhầm nhỡ và mất thời gian.

Một dân tộc muốn đi lên thì cần có nền tảng. Nền tảng đó chính là giáo dục. Tôi cho rằng sự tạo ra của một dân tộc sẽ bắt đầu trong khoảng chính những đứa trẻ lớp 1 đó. Giấc mơ của tôi là phân thành một dân tộc Việt Nam từ chính những đứa trẻ cấp 1 ấy.  Thế nên người ta nghĩ chức phận là quan trọng, làm cho Bộ trưởng, Thứ trưởng mới là quan trọng, còn tôi, tôi nghĩ rằng dạy trẻ con mới là cần thiết.

 GS Hồ Ngọc Đại: Ngô Bảo Châu không phải học trò tôi tự hào nhất mà là một cậu sửa xe - Ảnh 4.

Khoá đầu tiên của trường Thực nghiệm có hầu hết đứa trẻ xuất thân trong những mái ấm trí thức danh giá. Tôi hàm ơn những ông bố, bà mẹ ấy cực kì. chậm triển khai là những phụ huynh tuyệt vời nhất trong thế cục làm giáo dục của tôi.

Họ không biết tôi là ai, không hiểu về mô phỏng Giáo dục Thực nghiệm. Nhưng họ gửi con cho tôi. Chỉ vì họ tin tôi – một ông tiến sĩ khoa học.

Tôi luôn nghĩ đến, tôi sẽ phát triển những đứa trẻ mà tự chúng nó phải trở thành bản thân,  không giống một bạn nào, vì nó là một, là riêng, là độc nhất, không giống bất cứ người nào trên đời này từ ADN tới cách nghĩ. Ở trường tôi cũng không có thi đua, xếp hạng, không có khen thưởng, không có chấm điểm. Ở đó, thầy trò chúng tôi dạy và học theo một nguyên lý hoàn toàn khác với những ngôi trường khác bên ngoài.

Khi trẻ con ở các nơi khác học đánh vần, học sinh tôi học thơ lục bát.  Khi con nhỏ ở các trường khác viết văn tả người, tả cây, thì tôi cho học trò đọc Balzac, Huygo. Tôi không ép đồng chí trẻ phải viết theo những bài văn mẫu. Chúng tôi ra một đề bài, và học sinh có thể trả bài theo cảm nhận: thỉnh thoảng chúng viết một bài văn, thỉnh thoảng chúng khiến cho thơ, nhiều lúc chúng nộp một bức tranh chúng vẽ. Và đều được chấp thuận.

Tôi không chấm điểm học sinh, vì tôi cho rằng, quan trọng là tụi tí hon thích môn học đó, chứ điểm cao hay điểm thấp không có lợi gì. Ví như nó thấy đó là môn học nó thích và bổ ích cho nó, nó sẽ tự khắc học. Không thì ép thế nào cũng vô nghĩa.

 GS Hồ Ngọc Đại: Ngô Bảo Châu không phải học trò tôi tự hào nhất mà là một cậu sửa xe - Ảnh 5.

Tôi cho rằng mọi đứa trẻ đều phải được thương cảm và tôn trọng, được vui vẻ. Nên tôi không chấp nhận mọi hành vi bạo lực của người khác bỏ ra cho học trò chính mình. Một lần, tôi thấy một người mẹ đánh con trong sân trường Thực nghiệm. Tôi bước lại hỏi nguyên do.

Người mẹ nói:

- Thằng nhỏ lề mề nên tới muộn.

Tôi giận lắm:

- Nó tới muộn tôi vẫn cho vào lớp. Sao cô tiến công nó? Cô phải xin lỗi học trò tôi ngay!

Người mẹ ngạc nhiên lắm:

- Nhưng nó là con tôi, tôi có quyền tiến công nó, thưa thầy!

Tôi tư vấn:

- Con của cô là ở nhà cô. Còn bước tham gia cổng trường này thìa là học sinh tôi. Cô đánh học sinh của tôi thì cô phải xin lỗi. Nếu như không thì cô đưa con cô về, không để thằng bé nhỏ học ở đây nữa.

Và thế là người mẹ phải xin lỗi con, còn tôi tự tay dẫn thằng tí hon vào lớp.

 GS Hồ Ngọc Đại: Ngô Bảo Châu không phải học trò tôi tự hào nhất mà là một cậu sửa xe - Ảnh 6.

Sau này thằng nhỏ tuổi lớn lên, trở thành một người rất tốt, tôi rất hài lòng.

Ở trường Thực nghiệm cũng có một ông bố rất hay đánh con. Và mỗi ngày bị bố đánh, thằng nhỏ đều tiến công bạn ở trường, như một cách trút giận.

Khi tôi nhân thức chuyện, mỗi ngày tôi đều chờ ông bố đó tới đón con và nhắn gửi:

- Hôm nay về đừng tiến công con nhé!

Ngày hôm sau tôi lại chạm mặt, và lại hỏi:

- Hôm nay anh có tấn công con không?

Ông bố tư vấn:

- Thưa thầy, không ạ!

- Tốt lắm. Thế cố gắng thêm một ngày nữa nhé. Đừng tấn công nó hôm nay!

Cứ như thế trong hơn nửa 04 tuần trời tôi liên tiếp thoả thuận với ông bố đó như thế, rất vui vẻ và kiên trì thì ông bố bỏ thói tiến công con, còn thằng tí hon đến trường cũng không đánh bạn nữa.

Thằng tí hon lớn lên cũng rất tốt, rất tử tế. Tôi rất vui!

Tôi không ưng ý giáo dục con nhỏ bằng bạo lực. Tôi không tấn công con và cũng không sử dụng các bề ngoài doạ ăn hiếp tinh thần với học trò của bản thân mình.

 GS Hồ Ngọc Đại: Ngô Bảo Châu không phải học trò tôi tự hào nhất mà là một cậu sửa xe - Ảnh 7.

Duy nhất một lần trong đời tôi phạt học trò, vì lỗi liên tục bỏ học và đi học muộn. Hội đồng Kỷ luật nhà trường yêu cầu tôi xử phạt nó.

Tôi gọi thằng nhỏ bé lên, hỏi:

- Hôm qua đến muộn phải không?

- Phải ạ!

- Còn đi muộn nữa không?

- Thưa thầy, chưa nhân thức ạ!

Thế là tôi véo tai nó một cái. Nó kêu đau, nhưng miệng vẫn đáp:

- Thầy vẫn còn khoẻ nhỉ?

Và tôi bật cười, tha cho thằng nhỏ tuổi về lớp.

Năm ngoái ngày Hội trường, gặp lại thằng nhãi nhép đã lớn đó, nó vẫn cẳn nhẳn:

- Thầy ơi, tai em vẫn còn đau đấy!

Thằng bé bỏng giờ cũng biến thành người đàng hoàng, tôi rất vui!

 GS Hồ Ngọc Đại: Ngô Bảo Châu không phải học trò tôi tự hào nhất mà là một cậu sửa xe - Ảnh 8.

Tôi ý kiến rằng, thời điểm là thứ độc nhất vô nhị trên đời này không lấy lại được, nên mọi giây phút trôi qua với bằng hữu trẻ, tôi đều không muốn phao phí. Tôi muốn để bè phái trẻ cảm nhận cuộc sống theo mọi cách thức.

Các ông bố bà mẹ thường hay cấm con tắm mưa. Mà đồng minh con nhỏ thì lại rất thích nên suốt ngày giấu ba má đi tắm mưa trộm. Hôm đó hết giờ học, trời mưa to, tôi bảo tụi nhỏ dại thích thì cứ ra sân trường mà nghịch cho thả sức. Thế là bầy đàn trẻ oà ra. Bác mẹ chứng kiến cũng lo con nhỏ dại. Nhưng tôi thì nghĩ một trận mưa nhỏ dại sao được, quan trọng là bằng hữu con nhỏ vui.

 GS Hồ Ngọc Đại: Ngô Bảo Châu không phải học trò tôi tự hào nhất mà là một cậu sửa xe - Ảnh 9.

Ở trường Thực nghiệm, tôi chỉ treo độc nhất một khẩu hiệu – cũng là kim chỉ nam của trường Thực nghiệm: "Học tập là hạnh phúc. Mỗi ngày tới trường háo hức một ngày vui".

Hồi đó, ngày nào tôi cũng ra đứng trước cổng trường mỗi giờ tan học, gặp gỡ từng phụ huynh và hỏi: "Bữa nay con anh chị tới trường có vui không?".

Tôi cũng hay hỏi mẹ Ngô Bảo Châu như thế. Nhưng thằng nhỏ nhắn rất đáo để. Khi mẹ nó bảo: "Thầy nhiệt tình tới con lắm đấy". Nó phủ kiếm được ngay: "Chẳng phải thầy thân mật tới con đâu. Tại mẹ đẹp đấy". Khi mẹ thằng nhỏ bé kể lại chuyện đó cho tôi, tôi cười vui vẻ, vì học sinh của tôi đã có nghĩ suy riêng của chính nó và dám nói suy nghĩ đó ra. Thế là tôi mừng, chẳng thể trách giận gì được.

 GS Hồ Ngọc Đại: Ngô Bảo Châu không phải học trò tôi tự hào nhất mà là một cậu sửa xe - Ảnh 10.

Ngô Bảo Châu có nhẽ là một trong những học trò nổi tiếng và thành công nhất của trường Thực nghiệm. Khi Ngô Bảo Châu đạt giải Fields, báo chí viết về cậu ấy, người người ca ngợi cậu ấy. Là thầy, tôi cũng rất tự hào. Nhưng Ngô Bảo Châu không phải là sinh viên khiến cho tôi kiêu hãnh nhất, đồng tình nhất. Niềm kiêu hãnh lớn nhất của tôi là một cậu học trò giờ làm cho nghề sửa xe!

Cậu học sinh tôi kể có một niềm mê mẩn kỳ lạ với máy móc và đặc biệt thích sửa xe. Cậu ấy đi du học, có nhị bằng đại học ở nước ngoài. Nhưng đến khi về nước, cậu ấy không khiến cho việc văn phòng máy lạnh, mà tạo dựng một quán sửa xe. Cậu ấy nói với đàn ông tôi – cũng là bạn học của cậu ấy: "Tao bây giờ vui vẻ lắm vì ngày nào cũng được vặn vẹo ốc".

 GS Hồ Ngọc Đại: Ngô Bảo Châu không phải học trò tôi tự hào nhất mà là một cậu sửa xe - Ảnh 11.

Tôi ưng ý cực kì, vì vậy là tôi đã giáo dục thắng lợi, để học sinh của tôi biến thành chính nó chứ không hề biến thành khách hàng nào khác, nhân thức bản thân muốn gì, biết bản thân mình thích gì, chứ không bận tậm tới áp lực của bác mẹ hay áp lực của thiên hạ.

Mỗi khi gặp mặt các phụ huynh có con học ở trường Thực nghiệm ngày xưa, tôi rất vui vì họ đều nói: "Con tôi lúc đi học thì thấy lo. Nhưng càng lớn càng ổn". Không lời khen nào với tôi trị giá hơn lời ca ngợi đó

 GS Hồ Ngọc Đại: Ngô Bảo Châu không phải học trò tôi tự hào nhất mà là một cậu sửa xe - Ảnh 12.

Những ngày qua, dư luận lên án công nghệ giáo dục của tôi. Tôi cười, vì họ không hiểu.  Đa dạng người hỏi tôi bị xúc phạm, bị thoá mạ như thế tôi có bi thảm không? Tôi cũng cười, vì tôi không thân mật. Tôi thấy cũng có cái tốt, là nhân chuyện này, có phổ thông người chưa nhân thức về Công nghiệp giáo dục của tôi đã khám phá tò mò xem đó là gì. Khi nhân thức rồi thì họ không chửi nữa. Còn những người vẫn chửi, tôi tin vì họ vẫn chưa nắm bắt. Tôi mừng vì nguyên tắc giáo dục của mình đã được người ta nhiệt tình và nhân thức tới rộng rãi hơn.

 GS Hồ Ngọc Đại: Ngô Bảo Châu không phải học trò tôi tự hào nhất mà là một cậu sửa xe - Ảnh 13.

Dù có rất nhiều gian truân, nhưng  tôi chưa bao giờ thoái chí. Tôi vẫn nhớ, ba bà xã (cố TBT Lê Duẩn  – PV) từng nói khi còn sống: "Thằng Đại đúng đấy! Nhưng vài chục năm nữa người ta mới nhìn thấy" . Bây chừ thì tôi hiểu, có khi chẳng phải mấy chục năm, mà rộng rãi lần mấy chục năm nữa mới thắng lợi. Nhưng tôi vẫn kiên định và sẽ có người tiếp diễn thay tôi để bền chí giấc mơ đó.

Cũng có người nói chuyện đưa sách CNGD (sách công nghiệp giáo dục – pv)  tham gia dạy ở các tỉnh là có động cơ tiền nong, có biểu lộ ích lợi, và ông Hồ Ngọc Đại cũng kiếm được kha khá tiền, tôi cũng cười.

Chứ cả mái ấm tôi đều biết, tôi là một người cả đời không lưu ý tới tiền. Nam nhi tôi vẫn nói tôi "số đỏ". Hồi gầy thì có ba má nuôi. Tới lúc lớn thì có vợ nuôi. Về già có con nuôi. Luôn có người chăm chút cho tôi để tôi im tâm làm cho kỹ thuật. Nên cả đời mình tôi chưa từng một lần phải lo gánh nặng cơm áo, lo chuyện mang tiền về nuôi bà xã nuôi con.

Tôi nhớ có độc nhất một lần tôi được lĩnh một khoản tài chính lớn, tôi mang về cho thê thiếp. Bà xã cười, bảo: "Thôi, anh giữ lại mời bạn uống bia". Nhà có việc gì dù bé nhỏ dù lớn vợ tôi cũng không kêu ca với tôi. Khách hàng nào mà nói với tôi, bà ấy lại gạt đi, bảo: "Để yên cho ông Đại làm kỹ thuật".

 GS Hồ Ngọc Đại: Ngô Bảo Châu không phải học trò tôi tự hào nhất mà là một cậu sửa xe - Ảnh 14.

Hồi đó khi Bộ trưởng Bộ Giáo dục Phạm Vũ Luận ngỏ ý muốn nhân rộng sách CNGD và trình bày rằng Bộ rất gian truân về kinh phí, tôi đã nói tôi tặng Bộ Giáo dục nhà cửa của tôi, không lấy tiền.

Nhưng dù không quan tâm đến tiền, tôi cũng hiểu, SGK là một ngành nghề thu lãi kinh khủng. Mà không chỉ có sách giáo khoa, còn có hầu hết loại sách bổ trợ đi kèm nữa. Giống như khi có một bệnh nhân bé bỏng, người ta kê kháng sinh và hàng chục loại thuốc bổ đi kèm.

 GS Hồ Ngọc Đại: Ngô Bảo Châu không phải học trò tôi tự hào nhất mà là một cậu sửa xe - Ảnh 15.

Sách CNGD của tôi chỉ có một cuốn, không có sách bổ trợ. Năm học này có hơn 800.000 sinh viên trong cả nước dùng sách của tôi. Thì hẳn sẽ có đa dạng đội ngũ làm cho sách giáo khoa khác bị tác động về lợi ích. Và tôi nghĩ rằng cơn bão tấn công tôi khởi hành trong khoảng đó.

Nhưng tôi đã đủ già để hiểu: "Họ chỉ bằng lòng vì ích lợi của họ. Đừng hy vọng họ vì lợi ích của chúng ta". Tôi là nhà khoa học, tôi không nhân thức chuyện sách giáo khoa được bán thế nào, không đon đả chuyện lỗ lãi của bạn nào đó ra sao. Tôi chỉ vồ cập một việc, sách giáo khoa của tôi đến được tay con nít. Việc còn lại, luật pháp sẽ có nhiệm vụ yếu tố chỉnh!

Theo Tô Lan Hương (Ghi) - Ảnh: Mai Lân - Thiết kế: Đỗ Linh

Trí thức trẻ


Có thể bạn quan tâm: dịch vụ nhà đất

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét

VÌ SAO CHỌN CĂN HỘ
LUX RIVERVIEW ???

icon lux riverview NHẬN GIỮ ƯU TIÊN 1 CHỌN CĂN ĐẸP
icon lux riverview Đăng ký Thông tin ngay. Được hoàn lại 100% nếu không mua.

THÔNG TIN LIÊN HỆ CHỦ ĐẦU TƯ
Hotline: 0888 749 548
Địa chỉ: Trần Xuân Soạn, P. Tân Kiểng, Quận 7, Tp. HCM

ĐĂNG KÝ NHẬN BẢNG GIÁ VÀ XEM NHÀ MẪU



Hotline
0888 749 548