BS Phạm Nguyên Quý: Khẩu trang y tế và N95 sử dụng cái nào đủ để phòng Corona? Ai cần đeo khẩu trang?

Sự run sợ trước dịch bệnh do chủng virus mới thuộc họ Corona (nCoV) đã thôi thúc phổ biến người dùng khẩu trang, dẫn đến "cháy hàng", "tinh khiết kho" ở phổ biến nơi trên nhân loại . Tình hình này cũng làm giá khẩu trang tăng lên đáng kể do cao thấp khác nhau cung - cầu, một phần do nỗi lo âu không được trấn an của mọi người.

Dĩ nhiên, chúng ta cần bình tĩnh soi xét phổ biến khía cạnh về lợi hại của việc sử dụng khẩu trang để tránh tốn tiền ăn hại và giúp món hàng đang khan hi hữu này đến được tay người thật sự cần. Bài viết sau có thể giúp bạn đọc nắm bắt hơn về hiệu quả thực sự của khẩu trang trong phòng bệnh, kèm để ý quan trọng khi sử dụng những mặt hàng này.

Thị trường vn hiện đang có gần như loại khẩu trang với thiết kế khác nhau, bao gồm cả những loại bằng vải "tự chế" mà bà con hay mang khi đi xe máy. Trong phòng dự phòng lây truyền qua đường hô hấp, có 2 loại khẩu trang chính thống hay được nói đến.

Loại thứ nhất là khẩu trang y tế/khẩu trang ngoại khoa (surgical mask) với 3 lớp mà lớp ngoài thường có màu xanh hoặc vàng.

Loại thứ hai là N95 (N95 respirator). N95 có nghĩa là lọc được 95% bụi mịn 0.3 micron trong không khí, tức N95 về lý thuyết có thể lọc không khí tốt hơn khẩu trang y tế, nhưng thắng lợi thực thụ trong phòng chống bệnh truyền nhiễm tại số đông thì chưa rõ và bị tác động bởi nhiều yếu tố.

BS Phạm Nguyên Quý: Khẩu trang y tế và N95 dùng cái nào đủ để phòng Corona? Ai cần đeo khẩu trang? - Ảnh 2.

Hình 1. Khẩu trang y tế và khẩu trang N95.

Hiệu quả của 2 loại khẩu trang

Theo một tìm hiểu phân tách tổng phù hợp tham gia năm 2017, cả 2 loại khẩu trang nói trên đều bổ ích trong việc ngăn chận sự lây lan mầm bệnh tuyến phố hô hấp nhưng N95 không nổi bật hơn trong phòng phòng ngừa lây bệnh do virus bao gồm cúm/influenza.

Vì đoạn đường lây truyền chủ công của coronavirus là qua tiếp xúc (tay dính mầm bệnh rồi đưa tham gia miệng/mũi/mắt) và qua giọt bắn (ho/nhảy mũi bắn mầm bệnh ra xung quanh), nhiều chuyên gia nói rằng khẩu trang y tế là đủ hiệu quả ở mức số đông.

N95 không tốt hơn và cư dân đừng sốt sắng chạy theo lời giới thiệu rộng rải "lọc không khí tốt" đang được đồn thổi.

BS Phạm Nguyên Quý: Khẩu trang y tế và N95 dùng cái nào đủ để phòng Corona? Ai cần đeo khẩu trang? - Ảnh 3.

Liên quan đến yếu tố này, chúng ta cần lưu ý thêm vài điểm như sau:

N95 khó khăn dùng: Để đạt hiệu quả "lọc khí tốt", N95 phải được đeo khít kì khôi gương mặt. Theo trải nghiệm của phổ quát nhân viên y tế, giả dụ đeo mà thấy dễ chịu dễ chịu (không thấy hơi ngộp thở) thì thường là… đeo không đúng. Cũng vì lý do này, những người sử dụng thường phải khiến cho "fit test" khá phức hợp để xem đeo có đúng chưa.

Dường như, N95 không thích hợp với trẻ em vì khuôn mặt bé bỏng, và thường giảm hiệu quả ở người có nhiều lông mặt (râu quai nón) do không đeo khít. Việc bịt bí hiểm cũng gây nghẹt thở và người có bệnh phổi, bệnh tim mạch thường chẳng thể đeo lâu.

N95 dễ sử dụng sai: N95 có chi phí bận bịu và ít nguồn cung, nên người mua có thiên hướng mang kéo dài, thậm chí xài lại phổ thông lần khẩu trang này. Đương nhiên, việc khiến cho này mang nguy cơ truyền nhiễm mầm bệnh qua xúc tiếp do chạm vào bề mặt bị nhiễm bẩn của khẩu trang.

Đã có nghiên cứu cho thấy trong một ca trực, yếu tố dưỡng chạm trung bình 25 lần tham gia mặt, mắt hoặc khẩu trang và không khó mường tượng các vi sinh vật gây bệnh trên bề mặt khẩu trang có thể lây nhiễm cho người mang lẫn… người khác khi khẩu trang được xài lại/xài lâu ngày.

Tương tự, dù khẩu trang có được chứng minh là "lọc khí tốt hơn" trong phòng thí nghiệm nhưng khi ứng dụng thực tại vẫn có thể không khác gì… "hàng mã" vì sử dụng sai cách thức. Yếu tố này cũng đúng đối với khẩu trang y tế bình thường, và độc giả có thể tìm hiểu thêm cách thức đeo khẩu trang đúng như đoạn ghi hình đính kèm.

- Rửa tay trước khi đeo khẩu trang

- Đeo đúng mặt và đúng chiều

- Kéo khẩu trang che kín đáo mũi-miệng-cằm

- Ép gọng kim khí để áp sát khẩu trang tham gia sống mũi

- Thay khẩu trang nhiều lần hoặc khi khẩu thiết bị bẩn hoặc ướt

- Chỉ chạm dây đeo tai khi tháo dỡ/thay khẩu trang

- Rửa tay sau khi bỏ khẩu trang vào săng rác

Đoạn ghi hình hướng dẫn đeo khẩu trang y tế

Sử dụng khẩu trang CỘNG VỚI rửa tay mới hiệu quả!

Ngoài ra, như trong video đính kèm, các chuyên gia luôn khuyến cáo vâng lệnh các cơ chế hạn chế giễu lây lan "kinh điển" đã biết như rửa tay tinh khiết và giữ lịch sự khi ho/hắt xì hơi.

Một phân tích khác năm 2010 cho thấy việc đeo khẩu trang CỘNG VỚI rửa tay có thể giảm bệnh cúm (influenza) hữu hiệu, từ 31%-51%.

Tất nhiên, cần chú ý là ví như chỉ đeo mỗi khẩu trang thì không đủ tài năng phòng bệnh. Vấn đề này không không dễ dàng nắm bắt vì con đường lây truyền chủ quản của coronavirus là qua xúc tiếp và qua giọt bắn; chúng ta cần liên kết đeo khẩu trang VÀ rửa tay đúng bí quyết, đúng thời gian thì việc phòng đề phòng mới hiệu quả.

Người nào cần mang khẩu trang?

Tuy nhiên, có một nghi vấn quan trọng cần giải đáp trước tiên là "Khách hàng nào mới cần mang khẩu trang?"

Việc phòng bệnh có cần thiết không, có hiệu quả không, dựa vào đa số vào yếu tố nguy cơ; ví như không có nguy cơ thì việc phòng bệnh là ăn hại về mặt đầu cơ, thậm chí còn gây hại.

Việc này cũng giống như chuyện đội mũ bảo hiểm: khi bạn đang ngồi trong nhà, nguy cơ bị xe đụng là cực kỳ thấp thì đội mũ bảo hiểm chỉ làm cho bạn thêm khổ, thậm chí còn có thể bị cho là…hâm.

Trước tình hình cộng đồng đổ xô tìm khẩu trang, Bộ Y tế một số nước đã đưa ra khuyến cáo như sau (Hình 2):

- Những người bị sốt, ho hoặc sổ mũi hoặc bệnh nhân đang bình phục cần mang khẩu trang vì đây là cách thức tốt để ngăn đề phòng phát tán mầm bệnh cho người khác.

- Người mạnh bạo không cần mang khẩu trang, trừ khi phải xúc tiếp trực tiếp với người bệnh, nhất là người đang ho/hắt hơi mà không mang khẩu trang.

- Bên cạnh, có thể cân nhắc mang khẩu trang khi đi tham gia chỗ đông người, trong phòng kín vì bạn không lường trước nguy cơ nhiễm bệnh ở không gian đó.

BS Phạm Nguyên Quý: Khẩu trang y tế và N95 dùng cái nào đủ để phòng Corona? Ai cần đeo khẩu trang? - Ảnh 5.

Hình 2. Khuyến cáo về sử dụng khẩu trang dành cho người dân ở Singapore

Như vậy, đeo khẩu trang không chỉ thuần tuý là "thấy người ta làm mình cũng khiến", mà cần cân nhắc xem bản thân có thuộc đội ngũ có nguy cơ cần phải đeo không. Đeo khẩu trang như thế nào cho đúng cũng rất quan trọng và cần liên minh rửa tay tinh khiết để việc đầu cơ tham gia phòng bệnh có hiệu quả cao nhất.

Tài liệu tham khảo

Offeddu V, Yung CF, Low MSF, et al. Effectiveness of Masks and Respirators Against Respiratory Infections in Healthcare Workers: A Systematic Review and Meta-Analysis. Clin Infect Dis. 2017 Nov 13;65(11):1934-1942.

Aiello AE, Murray GF, Perez V, et al. Mask use, hand hygiene, and seasonal influenza-like illness among young adults: a randomized intervention trial. J Infect Dis. 2010 Feb 15;201(4):491-8.

How to perform a particulate respirator seal check. Geneva: World Health Organization; 2008. http://www.who.int/csr/resources/publications/respiratorsealcheck/en/

https://www.techarp.com/science/face-masks-air-pollution/ (Hình 1)

Website Bộ Y Tế Singapore: http://www.moh.gov.sg/ (Hình 2)

Đoạn ghi hình hướng dẫn đeo khẩu trang y tế: https://www.youtube.com/watch?v=OABvzu9e-hw

Theo TBS Phạm Nguyên Quý - Khoa Nội khoa ung thư, Bệnh viện Đại học Kyoto, Nhật Bạn dạng

Trí thức trẻ


Đọc thêm: bat dong san

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét

VÌ SAO CHỌN CĂN HỘ
LUX RIVERVIEW ???

icon lux riverview NHẬN GIỮ ƯU TIÊN 1 CHỌN CĂN ĐẸP
icon lux riverview Đăng ký Thông tin ngay. Được hoàn lại 100% nếu không mua.

THÔNG TIN LIÊN HỆ CHỦ ĐẦU TƯ
Hotline: 0888 749 548
Địa chỉ: Trần Xuân Soạn, P. Tân Kiểng, Quận 7, Tp. HCM

ĐĂNG KÝ NHẬN BẢNG GIÁ VÀ XEM NHÀ MẪU



Hotline
0888 749 548